Vanaf zaterdag 14 maart is de expositie Mooi Zout! te zien in de Cultuurfabriek op de Noordkade. De tentoonstelling toont objecten van zoutverglaasd keramiek van de Zoutwerkgroep, een groep keramisten die meerdere keren per seizoen in de zoutoven bij Phoenix Cultuur stookt.
“Mooi zout!” – een veelgehoorde kreet bij het uitladen van de zoutoven – vormt het uitgangspunt van de gelijknamige expositie van zoutverglaasd keramiek bij Phoenix Cultuur in Veghel. Zoutstook is een bijzondere keramische techniek waarbij tijdens het laden van de oven potjes gevuld met zout tussen de werkstukken worden geplaatst. Gedurende de stook verdampt het zout, dat reageert met het oppervlak van de klei en een onvoorspelbare glazuurlaag vormt. Zo ontstaan rijke texturen en subtiele kleurnuances, gevormd door vuur, hitte en tijd. Deze techniek vraagt om vakmanschap én om een speciaal daarvoor geschikte oven.
Bij Phoenix Cultuur in Veghel staat – uniek voor Nederland – een grote gasgestookte zoutoven. Hier wordt al jarenlang kennis opgebouwd en gedeeld via workshops en gezamenlijke stookmomenten. De exposanten vormen samen de Zoutwerkgroep: een groep keramisten die meerdere keren per seizoen in deze oven stookt. Door dit langdurige werken in groepsverband ontstaat een steeds dieper inzicht in dit soms haast ongrijpbare proces.
Hoewel zoutstook de verbindende factor is, laat deze expositie juist de diversiteit binnen de techniek zien. Iedere maker zoekt zijn of haar eigen toepassing van het zoutglazuur: van verstild en verfijnd tot expressief en krachtig. Elk werk draagt een persoonlijk handschrift en toont hoe experiment, ambacht en artistieke verdieping elkaar versterken.
Deze expositie is daarmee niet alleen een presentatie van individuele werken, maar ook een weerspiegeling van samenwerking, kennisdeling en gezamenlijke fascinatie. Voor liefhebbers van keramiek en ambachtelijke processen biedt zij een rijk en gelaagd beeld van wat zoutgestookt keramiek vandaag de dag kan zijn.
Mooi zout! is tot en met 8 mei te zien in de Cultuurfabriek op de Noordkade en is gratis te bezoeken.
De exposanten
Richard Dewar
Richard Dewar is een Engelse keramist, opgeleid aan de Harrow School of Art. Sinds 1979 woont en werkt hij in Frankrijk, waar hij zich heeft toegelegd op zoutglazuur in houtgestookte ovens. Zijn werk ontwikkelde zich van functionele vormen naar meer sculpturale objecten en combinaties daarvan. Oppervlaktebehandeling speelt hierin een centrale rol: slib, textuur en subtiel glazuur versterken de huid van het object. Het zoutstookproces laat onmiskenbare sporen achter van vuur en atmosfeer. Ieder werk draagt zo de energie van het stoken in zich en balanceert tussen ambacht en sculptuur.
Werk van Richard Dewar is uitsluitend aanwezig tijdens het openingsweekend van 14 en 15 maart.
Mijke Anink
Mijke Anink werkt met zoutgestookte keramiek, een eeuwenoud stookproces waarin vuur, zout en tijd samen het oppervlak vormen. Tijdens het bakken verdampt het zout en versmelt het met de klei tot een natuurlijke glazuurlaag. Haar ingetogen maar krachtige vormen ontstaan op de draaischijf en worden vaak samengesteld of geopend. Anink omarmt het onvoorspelbare proces; haar objecten dragen zichtbaar de sporen van hun ontstaan en nodigen uit tot aandachtig kijken en aanraken.
Nirdosh Petra van Heesbeen
Voor Nirdosh Petra van Heesbeen staat werken met klei gelijk aan vakvrouwschap, toewijding en plezier. De zachtheid van het materiaal en de verrassing van het vuur vormen een voortdurende bron van verwondering. In het zoutstookproces blijft zij zoeken naar nieuwe ervaringen en mogelijkheden. De samenwerking tussen maker, materiaal en vuur houdt haar werk levend en maakt dat zij blijft doorgaan.
Charlotte Visser
Charlotte Visser laat zich leiden door beweging, gevoel en verwondering. Op de draaischijf ervaart zij hoe klei letterlijk reageert in haar handen. De zoutstook ziet zij als een samenwerking met vuur en zout, waarbij geen resultaat hetzelfde is. Het zout vormt een glaslaag die de draaiing en beweeglijkheid van de klei benadrukt. Haar werk beweegt zich op het snijvlak van ambacht en kunst en ontstaat vanuit puur plezier in het maakproces.
Marieke van Schaijk
Marieke van Schaijk raakte ruim veertig jaar geleden gefascineerd door keramiek en in het bijzonder door zoutstook. Sindsdien vormen maken, leren en samenwerken een rode draad in haar praktijk. Naast het maken van tafelstukken zoals zout- en fruitvaten onderzoekt zij verschillende soorten porselein in de zoutoven. De voortdurende uitwisseling met docenten en medestokers blijft haar inspireren om te blijven ontdekken.
Hanneke van den Bergh
Hanneke van den Bergh onderzoekt binnen de zoutstook zowel mensfiguren als gebruiksvoorwerpen. Haar mensfiguren, meestal vrouwen, beginnen eenvoudig van vorm en worden naar boven toe steeds realistischer en beweeglijker. De opbouw blijft bewust zichtbaar en speelt met verbeelding. Experimenteren en leren van elkaar vormen een belangrijk onderdeel van haar werkproces. Haar figuren staan stevig en krachtig in hun eigen waarde.
Saskia Bor
Saskia Bor maakt voornamelijk handgedraaid gebruiksgoed van porselein. Over haar werk brengt zij slib aan van porselein of zwarte klei, afgewerkt met een celadonglazuur. Bij porseleinslib blijft de transparantie behouden, terwijl zwart slib in de zoutoven soms onverwachte accenten krijgt. Het zoutstookproces voegt een extra laag toe aan haar verfijnde, functionele vormen.
Anke Suijs
Het werk van Anke Suijs staat in het teken van experiment. Zoutstook biedt haar een andere ervaring dan regulier ovenstoken en vormt telkens een nieuw begin. Door te onderzoeken hoe verschillende kleisoorten, slibs, glazuren en toevoegingen reageren, verkent zij de grenzen van het materiaal. Het zoeken naar bruikbare en betekenisvolle effecten vormt de basis van haar eindwerk.
Bernadette Stokwielder
De theepot vormt al veertig jaar een rode draad in het werk van Bernadette Stokwielder. In combinatie met zoutglazuur vindt zij hierin een perfecte balans tussen vorm en oppervlak. Haar huidige werk is sterk geïnspireerd door de Art Nouveau, waarin natuurlijke vormen en decoratieve lijnen centraal staan. Deze invloeden vertaalt zij naar keramiek waarin functionaliteit en ornament samenkomen.
Inge Aarden
Zoutgestookt keramiek van Inge Aarden ontstaat uit vuur, zout en vakmanschap. Tijdens het stoken versmelt het zout met de klei en ontstaan levendige, verrassende effecten. Elk object is uniek en met zorg met de hand gemaakt. Haar werk is geworteld in traditie en passie en bedoeld om dagelijks van te genieten – als gebruiksvoorwerp of als kunstobject.
Rianne de Graaf – Sea Ceramics
Rianne de Graaf laat zich inspireren door de zee: haar bewegingen, vormen en ritmes. Deze invloeden vertaalt zij naar zoutgestookt keramiek dat zowel functioneel als zintuiglijk is. Het spel van zout, vuur en klei versterkt de natuurlijke uitstraling van haar werk. Objecten om te gebruiken én van te genieten.
Pauline Hoeboer
Het werk van Pauline Hoeboer beweegt zich tussen gebruiksvoorwerp en kunstobject. Haar keramiek kenmerkt zich door zachte, golvende lijnen en een moderne uitstraling. Alles wordt met de hand gedraaid en vaak vervormd of samengesteld. Sinds 2016 stookt zij regelmatig in zoutovens. Het zoutglazuur laat de klei zelf spreken en versterkt de zichtbaarheid van het maakproces.
Jo Sijen
Voor Jo Sijen vormt leren van vakmensen een belangrijke bron van verdieping. Een workshop bij Jeremy Nichols bracht voor haar technische inzichten samen met haar achtergrond als edelsmid. De raakvlakken tussen beide disciplines zijn zichtbaar in het hier getoonde theeservies. Het werk weerspiegelt een zorgvuldige benadering van vorm, techniek en materiaal.
Petra van den Bos
Petra van den Bos werkt vanuit de draaischijf, waarbij de ronde vorm vaak het vertrekpunt is voor verdere bewerking. Haar keramiek is bedoeld om gebruikt te worden: op tafel, in de oven of als drager van natuur en eten. De laatste tijd richt zij zich op kleiner, stapelbaar werk. Decoraties ontstaan met slib, stempels en penselen, vaak geïnspireerd door de natuur.
PaulusPottery – Pauline Cramer
Pauline Cramer laat zich inspireren door hedendaagse Japanse keramisten. Zij werkt bij voorkeur met hout-, gas- en zoutstook, waarbij vlammen, as en zout een vrije rol spelen. Functionaliteit is ondergeschikt aan esthetiek. Haar werk combineert rauwheid met elegantie en straalt rust en sereniteit uit.
